QUÁ THẦN PHÙ HẢI KHẨU - Nguyễn Trãi

Nguyên văn chữ Hán 

過神符海口

神符海口夜中過
奈此風流月白何
夾岸千峰排玉笋
中流一水走青蛇
江山如昨英雄逝
天地無情事變多
胡越一家今幸睹
四溟從此息鯨波

Phiên âm Hán Việt

Thần-phù hải khẩu dạ trung qua ;
Nại thử phong thanh nguyệt bạch hà !
Giáp ngạn thiên phong bài ngọc duẩn ;
Trung lưu nhất thủy tẩu thanh xà.
Giang sơn như tạc anh hùng thệ ;
Thiên địa vô tình sự biến đa.
Hồ Việt nhất gia kim hạnh đổ,
Tứ minh tòng thử tức kình ba.

Dịch nghĩa

Giữa đêm qua cửa biển Thần-phù,
Gió mát trăng trong làm sao đây !
Sát bờ nghìn ngọn núi bày như búp măng ngọc ;
Giữa dòng một đường nước chạy như con rắn xanh.
Non sông vẫn như trước mà anh hùng đã mất ;
Trời đất thật vô tình sinh ra sự biến nhiều.
Hồ Việt một nhà nay may được thấy,
Bốn biển từ đây dứt lặng sóng kình.

*Thần Phù là tên cửa bể ở huyện Nga Sơn, phủ Hà Trung (Thanh Hóa), nay đã bị lấp

Qua Cửa Bể Thần Phù - Bản dịch của Hoàng Khôi

Thần Phù qua bến ánh giăng lồng
Gió mát canh khuya cảnh vĩ hùng
Nghìn ngọn theo bờ , hình lá trúc
Một chiều giữa bể uốn thân rồng
Nuớc non như cũ người đâu vắng
Giời đất vô tình việc rối bồng
Hồ Việt một nhà may được thấy
Từ nay kình ngạc sạch giòng sông

QUA CỬA THẦN PHÙ (Phóng dệt Bongtaduong)

Thần Phù cửa biển lúc canh ba

Gió mát trăng thanh cảnh sắc hòa

Ngàn ngọn non nhô như búp trổ

Một luồng nước chảy tựa rồng qua

Giang sơn vẫn đó anh hùng biệt

Trời đất đâu ngờ thế thái xa

Hồ Việt chung nhà nay mãn nhãn

Bình yên sóng lặng tĩnh sơn hà

NGỰ CHẾ MAI HOA THI - LÊ THÁNH TÔNG

御製梅花詩

西湖景致小山孤，
冰雪精神不夜珠。
麗色凝脂甘寂寞，
纖腰束帶訝清癯。
橋邊怨語撩心切，
月下浮香入夢無。
多少瓊林春信早，
風前錯落玉千株。

NGỰ CHẾ MAI HOA THI

Tây Hồ cảnh trí tiểu sơn cô,
Băng tuyết tinh thần bất dạ chu.
Lệ sắc ngưng chi cam tịch mịch,
Tiêm yêu thúc đới nhạ thanh cù.
Kiều biên oán ngữ liêu tâm thiết,
Nguyệt hạ phù hương nhập mộng vô.
Đa thiểu Quỳnh lâm xuân tín tảo,
Phong tiền thác lạc ngọc thiên chu.

Dịch nghĩa

Giữa cảnh Tây hồ với ngọn núi chơ vơ,
Hoa mai, với tinh thần trong trắng, như viên ngọc toả sáng ban đêm.
Sắc mai đẹp đẽ, da mai mịn màng thế mà lại chịu ở nơi tịch mịch,
Vóc mai mảnh khảnh, thân mai yểu điệu, cứ tưởng là khách tu tiên.
Nghĩ đến lời than phiền bên cầu mà não lòng,
Có mùi hương thoang thoảng dưới ánh trăng mà mơ mơ, màng màng.
Bao nhiêu thứ hoa trong vườn Quỳnh mà riêng hoa mai báo tin sớm nhất,
Hoa nở tứ tung trước gió trông như hàng nghìn cành ngọc.

Nguồn:
1. Bùi Văn Nguyên (chủ biên), Doãn Như Tiếp, Cao Yên Hưng, Tổng tập Văn học Việt Nam, Tập 5, NXB KHXH, Hà Nội, 1995.
2. Viện nghiên cứu Hán Nôm, Thơ chữ Hán Lê Thánh Tông (tổng tập), NXB Văn học, 2003.

Bài thơ vua viết về hoa mai (Người dịch: Vân Trình)

Tây hồ cảnh trí một non xanh,
Băng tuyết tâm hồn ngọc sáng tinh.
Đẹp sắc lại mê đời tịch mịch,
Gầy thân cứ tưởng kiếp cô thanh.
Bên cầu giọng oán chìm gan ruột,
Dưới nguyệt hương đưa thoảng mộng tình!
Báo hiệu vườn Quỳnh xuân sắp đến,
Hoa tung trước gió ngọc muôn cành.

CẢM MAI HOA (Phóng dệt: Bongtaduong)

Núi xanh sửng sững giữa Tây Hồ

Mai nở trăm ngàn ánh ngọc mơ

Nhan sắc dịu dàng như nữ tử

Hình hài yểu điệu ngỡ nàng thơ

Lời than thê thiết bên cầu tỏ

Hương thoảng thư nhàn dưới nguyệt phô

Tín hiệu vườn Quỳnh xuân sớm biết

Khai hoa đến gió phải trầm trồ

THẤT THẬP DẠ ĐỐI NGUYỆT – ĐỖ PHỦ

十七夜對月

秋月仍圓夜，
江村獨老身。
卷簾還照客，
倚杖更隨人。
光射潛虯動，
明翻宿鳥頻。
茅齋依橘柚，
清切露華新。

Thập thất dạ đối nguyệt

Thu nguyệt nhưng viên dạ
Giang thôn độc lão thân
Quyển liêm hoàn chiếu khách
Ỷ trượng cánh tùy nhân
Quang xạ tiềm cầu động
Minh phiên túc điểu tần
Mao trai y quất dữu
Thanh thiết lộ hoa tân

Dịch nghĩa

Trăng thu đêm nay vẫn tròn
Thân già cô quạnh ở xóm bên sông
Cuốn rèm, trăng còn ngó khách
Chống gậy, trăng vẫn theo mình
Ánh dọi xuống làm cho con cầu long đã lặn phải cựa quậy
Bóng sáng soi vào, khiến con chim ngủ xoay mình luôn
Lều tranh dựa bên dãy cây quýt cây bưởi
Đêm lạnh hạt móc mới đọng như hoa

Ngắm trăng đêm mười bảy (Người dịch: Trần Tế Xương)

Vành vạnh trăng thu chút chẳng sai
Xóm sông lụ khụ một mình ai
Cuốn rèm trông thấy như chào lão
Chống gậy ra chơi lại đón người
Soi suốt rồng nằm dòng nước chảy
Sáng choang chim ngủ bóng cành phơi
Nhà tranh ngồi tựa bên chồi quýt
Móc trắng lòng ta cũng trắng ngời

TRĂNG MƯỜI BẢY (Phóng dệt: Bongtaduong)

Đêm thu bóng nguyệt lồng

Lão trượng ngụ ven sông

Rèm cuốn Hằng luôn ngó

Gậy nương Cuội cũng khòm

Rồng xoay thân cựa quậy

Chim lắc cổ bồn chồn

Lều cỏ bên tàn bưởi

Sương sa ngỡ đóa hồng

TRĂNG MƯỜI BẢY (Phóng dệt: Bongtaduong)

Mười bảy trăng thu vẫn cứ tròn

Thân già quạnh quẽ ở bên mom

Vén rèm thấy bóng Nga chào vẫy!

Nương gậy trông hình Nguyệt dõi khom!

Ánh rọi rồng vươn vai trở giấc

Làn soi chim nghểnh cổ quay vòng

Nhà tranh dựa cạnh tàn cây bưởi

Sương đọng in nền lấm tấm bông

NHÃN PHÓNG THANH – HỒ XUÂN HƯƠNG

眼放青

微茫螺黛拓滄溟，
到此須教眼放青。
白水磨成千刃劍，
寒潭飛落一天星。
怪形未已標三甲，
神力奚庸鑿五丁。
仿佛雲頹頭暗點，
高僧應有坐談經

Nhãn phóng thanh

Vi mang loa đại tháp thương minh
Đáo thử tu giao nhãn phóng thanh
Bạch thuỷ ma thành thiên nhẫn kiếm
Hàn đàm phi lạc nhất thiên tinh
Quái hình vị dĩ tiêu tam giáp
Thần lực hề dung tạc Ngũ Đinh
Phảng phất vân đồi đầu ám điểm
Cao tăng ưng hữu toạ đàm kinh.

Hồ Xuân Hương

Dịch nghĩa

Mầu lam nhạt mờ mờ nối trời xa với bể xa.
Đến đây, tưởng như trong mắt toả sắc xanh ra
Nước bạc mài đá thành nghìn mũi gươm nhọn
Giữa đầm vắng, hình như có một sao trời sa xuống.
Vách đá hình kì quái không dễ dùng làm bảng đề danh kẻ đỗ đại khoa,
Nếu không sức thần thì sao tạc nổi tượng lực sĩ hùng dũng như vậy.
Phảng phất mây xuống thấp, phía trên đã xẩm tối,
Chắc đã có vị cao tăng ngồi yên lặng tụng kinh.

Mắt toả màu xanh (Người dịch: Hoàng Xuân Hãn)

Bể xanh lấp loáng tận trời xa,
Đây ngỡ màu xanh mắt tỏa ra.
Nước bạc mài nên nghìn mũi kiếm,
Đầm im rơi xuống một sao sa.
Quái hình chưa dễ đề khoa bảng,
Thần lực đâu đà tạc tượng ma.
Phảng phất mây rà đầu xẩm tối,
Cao tăng đang tụng chốn chiền già.

MẮT LAM (Phóng dệt: Bongtaduong)

Trời biển màu lam nối kết giao

Ngỡ rắng biêng biếc mắt mi chao

Nước tô vẽ đá ngàn thanh kiếm

Đầm chiếu in hồ một bóng sao

Lực thánh khôn ghi trang tuấn kiệt

Sức thiêng đâu tạc đấng anh hào

Hoàng hôn phủ xuống mây lờ lững

Sư tụng kinh chiều tự lúc nao!

THÁNG KỲ HỒN GẪM KINH “PHỤC DĨ”

Hôm nay ngày 02.11, theo lịch Phụng vụ thường niên bên Công Giáo, là ngày khởi đầu suốt tháng 11 cầu nguyện cho tất cả những ai đã qua đời. Trần gian là cõi tạm thời, ai cũng phải chết, kiếp sau mới là vĩnh cửu... "SỰ SỐNG CHỈ THAY ĐỔI CHỨ KHÔNG MẤT ĐI" Cầu cho các đẳng linh hồn được an hưởng ánh sáng ngàn thu trên NƯỚC HẰNG SỐNG, ở đó không còn đau khổ và chết chóc, không còn thù hận mà chỉ có hạnh phúc yêu thương...

THÁNG KỲ HỒN GẪM KINH “PHỤC DĨ”

I. TỰ BẠT:

Ngọn gió may đã về trên cánh đồng Cái Sắn, thời tiết chuyển sang mùa khô, nước bắt đầu rút sau đợt thủy cường tháng chín.

Hết tháng Rosa sang tháng cầu hồn, dân hiền nước lành cứ thanh thản bình an ngày tháng trôi theo tuần hoàn thời tiết, hòa nhịp sống đạo cùng lịch phụng vụ thường niên.

Thưở ấy, lũ chúng tôi còn “nhân chi sơ – sờ vú mẹ”, cắt rốn ngoài Bắc rồi theo bố mẹ vào Nam, khu định cư quây quần toàn dân Bùi Chu chính hiệu, dẫu chín người mười làng cũng cùng một tập tục như nhau, hoàn cảnh đắng cay có khác nhưng lại đồng phần số ngọt ngào, cả trăm nóc gia toàn tòng xum vầy vui sống.